In dit artikel
Bijgewerkt: 21 september 2026. De smartphone is handig, maar voor veel jongeren is het lastig om hem weg te leggen. Uit onderzoek van het EenVandaag Jongerenpanel, in samenwerking met Stichting MIND en De Marker, onder ruim 1.100 deelnemers van 16 tot en met 34 jaar blijkt dat 79% een negatieve invloed van de smartphone op het dagelijks leven ervaart. 27% zegt dagelijks minstens zes uur naar het scherm te kijken.
De meest genoemde gevolgen zijn minder concentratie en productiviteit (51%), slechter slapen (40%) en minder goed kunnen ontspannen (32%). Tegelijkertijd noemen jongeren ook duidelijke voordelen: contact met vrienden, nieuws volgen en ontspanning. Het gaat dus niet om “telefoon goed of slecht”, maar vooral om meer grip op wanneer en waarom je hem gebruikt.
Hieronder staan praktische manieren om je smartphonegebruik te verminderen zonder je telefoon volledig uit je dagelijks leven te bannen.
1. Zet niet-noodzakelijke meldingen uit
Elke melding is een uitnodiging om opnieuw naar je scherm te kijken. Begin daarom met apps die niet direct belangrijk zijn, zoals webshops, games, sociale media en nieuwsapps. Berichten van mensen die je echt wilt kunnen bereiken, kun je gewoon aan laten staan.
Een simpele aanpak is om één keer per week je meldingenlijst door te lopen. Vraag jezelf per app af: moet ik dit direct weten? Zo niet, zet de melding uit.
2. Geef je telefoon een vaste laadplek buiten de slaapkamer
Veel telefoongebruik gebeurt automatisch omdat het toestel altijd binnen handbereik ligt. Een vaste laadplek in de woonkamer, keuken of werkkamer kan het makkelijker maken om afstand te nemen, vooral in de avond.
Wil je je telefoon bewust buiten de slaapkamer opladen, dan kan een vaste wandlader op die plek praktischer zijn dan elke avond dezelfde adapter verplaatsen. Gebruik altijd een oplader en kabel die geschikt zijn voor je toestel.
3. Gebruik schermtijdlimieten en appblokkers
Zowel iPhone als Android heeft ingebouwde functies om schermtijd te bekijken en limieten in te stellen. Voor sommige mensen werkt een waarschuwing al; anderen hebben meer aan een blokkade na een ingestelde tijd.
EenVandaag meldt dat deelnemers zelf onder meer appblokkers gebruiken en afleidende apps verwijderen. Dat past bij een belangrijke regel: maak ongewenst gedrag iets moeilijker en gewenst gedrag iets makkelijker.
4. Maak je beginscherm saai
Zet sociale media, games en andere “trekkers” niet op je eerste scherm. Plaats ze in een map of haal ze helemaal van het beginscherm. Je kunt ook een rustige achtergrond gebruiken en alleen praktische apps zichtbaar houden.
Sommige mensen zetten hun scherm in grijstinten. Dat maakt kleurrijke apps minder opvallend. Het hoeft niet voor iedereen te werken, maar het is eenvoudig uit te proberen.
5. Spreek telefoonvrije momenten af
Een algemeen doel als “minder op mijn telefoon” is moeilijk vol te houden. Concrete momenten werken meestal duidelijker. Denk bijvoorbeeld aan:
- geen telefoon tijdens het eten;
- de eerste 30 minuten na het opstaan zonder sociale media;
- het laatste uur voor slapen geen eindeloos scrollen;
- de telefoon niet op tafel tijdens een gesprek;
- één vaste avond per week met zo min mogelijk schermtijd.
Je hoeft niet alles tegelijk te veranderen. Eén regel die je consequent volhoudt is nuttiger dan vijf regels die na twee dagen verdwijnen.
6. Voorkom dat opladen zelf een reden wordt om je telefoon naast je te houden
Veel mensen leggen hun telefoon 's nachts naast het bed omdat daar toevallig de oplader ligt. Door je laadplek bewust te kiezen, haal je die automatische gewoonte weg.
Heb je een langere afstand tot het stopcontact, kies dan een passende oplaadkabel in plaats van je telefoon alsnog naast je neer te leggen. Controleer altijd de aansluiting en het maximale laadvermogen van je toestel en accessoires.
7. Kijk naar het effect, niet alleen naar het aantal uren
Zes uur schermtijd klinkt veel, maar het cijfer alleen vertelt niet alles. Werk, navigatie, contact met familie en ontspanning vallen allemaal onder schermtijd. Belangrijker is de vraag of je telefoongebruik ten koste gaat van slaap, concentratie, bewegen, sociale contacten of activiteiten die je eigenlijk belangrijker vindt.
Bekijk daarom niet alleen je totale schermtijd, maar ook welke apps de meeste tijd innemen en op welke momenten van de dag je automatisch begint te scrollen.
Wat zegt het onderzoek precies?
Volgens het EenVandaag-onderzoek ervaart 79% van de deelnemers een negatieve invloed van de smartphone op het dagelijks leven. 73% zegt weleens te laat te slapen of het opstaan uit te stellen doordat ze op hun telefoon blijven. 31% geeft aan weleens sporten over te slaan door telefoongebruik.
Dit zijn zelfgerapporteerde ervaringen uit een jongerenpanel. De cijfers laten dus zien hoe deelnemers hun eigen telefoongebruik ervaren; ze bewijzen niet dat de smartphone in elk individueel geval de directe oorzaak is van bijvoorbeeld slaapproblemen of stress.
Een kleine verandering is al een begin
Je hoeft je smartphone niet weg te doen om meer controle te krijgen. Begin bijvoorbeeld met meldingen uitschakelen, één telefoonvrij moment per dag of een vaste laadplek buiten de slaapkamer. Kijk na een week of je verschil merkt in je rust, concentratie of slaaproutine.
Bron: EenVandaag, “Smartphone heeft negatieve invloed, merken 8 op de 10 jongeren”, gepubliceerd 21 september 2026. Bekijk het oorspronkelijke onderzoek en artikel bij EenVandaag.